Căn cứ Hiệp định xử lý nợ tổng thể của Việt Nam đối với Rumani ký ngày 15/11/1997 giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Rumani,
Căn cứ Công văn số 2393/QHQT ngày 20/5/1996 của Chính phủ quy định việc thực hiện trả nợ cho các nước Đông Âu theo các Hiệp định xử lý nợ, Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện việc giao hàng trả nợ cho Rumani từ 1998 trở đi như sau: Theo Hiệp định xử lý nợ tổng thể, tòan bộ số nợ sau khi xử lý sẽ được Việt Nam trả bằng hàng hóa trong 5 năm bắt đầu từ năm 1997. Riêng kim ngạch trả nợ năm 1997 được thực hiện vào năm 1998 với số tiền 4. 157.167,59 USD, các năm tiếp theo mỗi năm trả 2,5 triệu USD.
1. Phương thức thực hiện: Theo Điều 3 của Hiệp định này, phương thức trả nợ cho Rumani được thực hiện như sau: - Phía Rumani thông báo cho phía Việt Nam các doanh nghiệp được ủy quyền nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam để trừ nợ, và kim ngạch được phân bổ cho từng doanh nghiệp được ủy nhiệm. Các thông báo trên của phía Rumani sẽ được Bộ Tài chính công bố trên Thời báo Tài chính. - Các doanh nghiệp được ủy quyền của Rumani được tự do lựa chọn mặt hàng và đối tác là các doanh nghiệp Nhà nước của Việt Nam để ký kết các hợp đồng thương mại theo giá quốc tế và các điều kiện thương mại thông thường. - Các hợp đồng xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam để trừ nợ phải được thực hiện không muộn hơn 31 tháng 12 hàng năm.
2. Đăng ký và phê duyệt Hợp đồng trả nợ: - Doanh nghiệp Việt Nam, ngay sau khi hợp đồng thương mại với các doanh nghiệp của Rumani được ủy quyền nhập khẩu hàng hóa nói ở điểm 1 trên, cần gửi hợp đồng đó đến Bộ Tài chính để đăng ký. Sau khi chấp nhận đăng ký Hợp đồng của doanh nghiệp, Bộ Tài chính sẽ chuyển Hợp đồng cho Bộ Thương mại để xem xét và phê duyệt. Chậm nhất sau 7 ngày (kể từ ngày nhận được Hợp đồng của doanh nghiệp do Bộ Tài chính chuyển sang) Bộ Thương mại thông báo lại ý kiến cho Bộ Tài chính bằng văn bản. - Sau khi có ý kiến chấp nhận của Bộ Thương mại, Bộ Tài chính sẽ thông báo cho doanh nghiệp để ký Đơn đặt hàng với Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn tại Thông tư 87/TC/TCĐN ngày 23/11/1995 của Bộ Tài chính, làm cơ sở cho doanh nghiệp thực hiện Hợp đồng đã được chấp nhận. Các Đơn đặt hàng được ký kết theo thứ tự đăng ký Hợp đồng thương mại của các doanh nghiệp với Bộ Tài chính, cho đến khi tổng giá trị các Đơn đặt hàng trong năm bằng hạn ngạch trả nợ nước ngòai của năm đó.
3. Về thanh tóan: - Việc thanh tóan đối ngọai trừ nợ được thực hiện qua Ngân hàng Ngọai thương Trung ương theo thể thức mở L/C. - Sau khi giao hàng và có bộ chứng từ hợp lệ đã được Ngân hàng ngọai thương Trung ương làm thủ tục thanh tóan đối ngọai để trừ nợ cho Nhà nước, doanh nghiệp đem bộ chứng từ đó đến Bộ Tài chính để thanh tóan tiền Việt Nam. Bộ Tài chính sẽ thanh tóan cho doanh nghiệp theo xác nhận của Ngân hàng như sau: + Thanh tóan 90% trị giá hóa đơn khi Vietcombank xác nhận bộ chứng từ là hợp lệ và gửi đi để làm thủ tục trừ nợ. + Thanh tóan 10% trị giá hóa đơn khi Vietcombank xác nhận Ngân hàng Rumani đã trừ nợ cho Việt Nam. + Tỷ giá thanh tóan là 100% tỷ giá mua vào của Vietcombank vào ngày ký vận tải đơn (đồng thời là ngày Ngân hàng Rumani trừ nợ theo quy định của Hiệp định). Ngòai ra các doanh nghiệp sẽ được hưởng mọi ưu đãi (nếu có) theo quy định hiện hành đối với hàng trả nợ và không bị trừ giá trị của các Hợp đồng được phép thực hiện vào hạn ngạch xuất khẩu (nếu có) của doanh nghiệp. Thông tư này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký. Trong quá trình thực hiện Thông tư này nếu có vướng mắc đề nghị các cơ quan phản ánh với Bộ Tài chính và Bộ Thương mại để kịp thời giải quyết. BỘ TRƯỞNG (Đã Ký) Phạm Văn Trọng